Na de vele reacties op onze eerdere blog over de juridische status van stranden op Curaçao is het tijd voor een heldere, feitelijk onderbouwde vervolgblog. We beantwoorden terugkerende vragen, leggen juridische nuances uit en vergelijken de situatie op Curaçao met die op Aruba.
Wat zegt de wet écht over stranden op Curaçao?
In de vorige blog stelden we dat stranden in beginsel openbaar toegankelijk zijn op basis van artikel 5:26 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Dat klopt nog steeds, maar er zijn belangrijke nuances:
- Alleen stranden die eigendom zijn van het Land Curaçao vallen onder deze regeling.
- Privé-eigendom vóór 2001 blijft in beginsel geldig, mits aantoonbaar.
- Toegang mag alleen via landsverordening worden beperkt indien het strand tot het Land behoort.
- Er bestaat geen recht op gratis toegang, maar wél op onbelemmerde toegang als er geen wettelijke beperking geldt.
Let op: toegang kan praktisch worden belemmerd als het strand enkel bereikbaar is via privéterrein. Er bestaat dan niet automatisch een recht van overpad.
Bestaat er een “Landsverordening Openbare Wateren en Stranden”?
Op Curaçao:
Nee. De eerder genoemde landsverordening uit 1989 bleek onjuist. Curaçao kent géén specifieke wet hierover. De enige juridische basis is artikel 5:26 BW.
Op Aruba:
Ja. Aruba heeft duidelijke regelgeving:
- Landsverordening Openbare Wateren en Stranden (AB 1987 no. 123)
- Landsbesluit Openbare Wateren en Stranden (AB 1987 no. 124)
Deze documenten regelen het beheer, publiek gebruik, vergunningen en milieubescherming rond de stranden. Op Aruba zijn stranden publiek domein, en toegang mag enkel wettelijk worden beperkt.
Waarom is 2001 belangrijk?
Artikel 5:26 lid 2 BW (Curaçao) trad op 1 januari 2001 in werking. Sindsdien geldt:
“Beperking van de openbaarheid […] behoeft een bij landsverordening te verlenen bijzondere toestemming.”
- Dat betekent: geen overdracht, bezwaring of sluiting van stranden zonder formele wettelijke basis.
- Alleen voor 2001 verworven privéstranden blijven rechtsgeldig. Eigendomsbewijzen moeten aantoonbaar zijn.
Wetenschap & jurisprudentie
Proefschrift Sybesma (2011)
In het Antilliaans Dagblad werd het proefschrift van Jeffrey Sybesma besproken. Tijdens de verdediging wees prof. Jan de Boer op:
- het belang van artikel 5:26 lid 2 BW;
- en het risico op nietigheid van uitgiftes zonder wettelijke grondslag (art. 3:40 lid 2 BW).
Lees het artikel: Antilliaans Dagblad – Openbaarheid stranden (PDF)
Uitspraak Marriott (ECLI:NL:OGEAC:2021:180)
Het gerecht oordeelde dat het strand bij het Marriott-hotel ’s nachts tijdelijk afgesloten mocht worden via een beheersovereenkomst. Overdag bleef de toegang open.
Kern: Tijdelijke beperking mag, mits onderbouwd en niet volledig sluitend.
Veelgestelde misverstanden
“Een strand is openbaar, dus ik mag altijd gratis naar binnen.”
Niet helemaal. Er mag géén toegangsheffing zijn zonder wettelijke reden, maar wél betaling voor faciliteiten (ligbedden, toiletten).
“Ik mag door privéterrein lopen om een strand te bereiken.”
Niet automatisch. Alleen mogelijk als er een erfdienstbaarheid, vergunning of bestemmingsplan bestaat.
“Privéstranden bestaan niet.”
Jawel, maar alleen als het strand vóór 2001 legaal in privé-eigendom is uitgegeven en dat aantoonbaar is.
Casus: Playa Daaibooi (februari 2025)
In februari 2025 barstte de discussie los rond Playa Daaibooi:
- Bewoners protesteerden tegen beheer door familie Van Dongen, zonder vergunning.
- 1.500+ mensen tekenden een petitie voor publieke openstelling.
- Inspecties brachten bedrijven zonder concessies aan het licht.
Zie ook: NU.cw – Playa Daaibooi afgesloten: spanning over eigendom en toekomst (februari 2025)
De zaak toont hoe juridisch eigendom, praktisch beheer en publiek belang kunnen botsen. Actieve handhaving ontbreekt vaak.
Wat nu?
We pleiten voor:
- Juridische registratie van strandstatus (publiek/privé);
- Heldere vergunningprocedures en beleidskaders;
- Consistente handhaving en publieksvoorlichting.
Conclusie
De juridische basis ligt grotendeels in artikel 5:26 BW. Maar zonder aanvullende regelgeving ontstaat onzekerheid:
- Er is geen standaard recht van toegang via privéterrein.
- Zonder heldere kaders dreigen willekeur en conflicten.
Oproep: Curaçao heeft behoefte aan een duidelijke kustverordening – zoals op Aruba – om rechten, plichten en toegang goed vast te leggen.
Lees ook: Publieke toegang tot stranden op Curaçao (geactualiseerd)
English 
Nederlands