In onze vorige blog bespraken we de historische uitspraak van de Hoge Raad die het huwelijk voor personen van gelijk geslacht wettelijk maakte op Aruba en Curaçao. Vandaag gaan we dieper in op de vraag: Kunnen de aanpassingen van de Staatsregeling het homohuwelijk op Curaçao tegenhouden?
Inleiding: Doel van het Wetsvoorstel
Het wetsvoorstel, ingediend door parlementslid Rennox Calmes op 6 december 2022, beoogt de huidige situatie waarin het huwelijk alleen tussen man en vrouw mogelijk is, wettelijk vast te leggen door een nieuw artikel 12a aan de Staatsregeling toe te voegen. Volgens de initiatiefnemer is het huwelijk een traditioneel en natuurlijk instituut, waarbij voortplanting een belangrijk aspect is. Bovendien zou de meerderheid van de Curaçaose bevolking tegen het openstellen van het huwelijk voor personen van gelijk geslacht zijn.
Juridische Achtergrond
Artikel 3 en 12 van de Staatsregeling van Curaçao
- Artikel 3: Verbod op Discriminatie: “Allen die zich in Curaçao bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
- Artikel 12: Recht op Eerbiediging van de Persoonlijke Levenssfeer: “Ieder heeft, behoudens bij of krachtens landsverordening te stellen beperkingen, recht op eerbiediging van zijn persoonlijke levenssfeer.
Deze bepalingen vormen de basis voor juridische argumenten tegen het uitsluiten van het homohuwelijk. Ze waarborgen gelijke behandeling en bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
Artikel 12 van het EVRM
Artikel 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) stelt: “Mannen en vrouwen van huwbare leeftijd hebben het recht te huwen en een gezin te stichten volgens de nationale wetten die de uitoefening van dit recht beheersen. Hoewel dit artikel het huwelijk tussen mannen en vrouwen specificeert, heeft de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens duidelijk gemaakt dat discriminatie op basis van seksuele geaardheid in strijd is met bredere principes van het EVRM.
Uitspraken van het Hof en de Hoge Raad
- Uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie (6 december 2022): Het uitsluiten van homohuwelijken is in strijd met het discriminatieverbod en het recht op persoonlijke levenssfeer.
- Uitspraak van de Hoge Raad (12 juli 2024): Bevestigde dat het huwelijk tussen personen van gelijk geslacht in Curaçao en Aruba wordt opengesteld (Hoge Raad).
Advies van de Raad van Advies
De Raad van Advies heeft ernstige bezwaren tegen het initiatiefontwerp en adviseert om het niet in behandeling te nemen. Hoewel de argumenten voor het wetsvoorstel niet overtuigend zijn, is de noodzaak en proportionaliteit van de wijziging onvoldoende onderbouwd. De Raad suggereert dat een geregistreerd partnerschap een alternatief zou kunnen zijn, hoewel het Hof heeft aangegeven dat dit geen toereikende oplossing is.
Scheiding van Kerk en Staat
Juridische Grondslag
De scheiding van kerk en staat is een fundamenteel principe dat voorkomt dat religieuze instellingen directe invloed uitoefenen op het staatsbestuur en vice versa. Dit principe is in Curaçao impliciet geregeld via de Staatsregeling die de rechten en plichten van burgers en de overheid definieert zonder religieuze inmenging. In artikel 8 van de Staatsregeling wordt de vrijheid van godsdienst gewaarborgd. Dit houdt in dat de staat neutraal moet blijven ten aanzien van religieuze zaken. De volledige tekst van de Staatsregeling van Curaçao kan hier worden gevonden.
Relevantie in het Homohuwelijk Debat
Hoewel kerkelijke verenigingen een prominente rol spelen in het publieke debat over het homohuwelijk, dient de wetgeving gebaseerd te zijn op constitutionele en mensenrechtelijke principes in plaats van religieuze doctrines. Dit principe ondersteunt de uitspraken van het Hof en de Hoge Raad.
Sociale en Politieke Dynamiek
Traditionele en Religieuze Waarden
Veel tegenstanders van het homohuwelijk baseren hun standpunt op traditionele en religieuze waarden. Kerkelijke verenigingen en de politieke partij MFK betogen dat het huwelijk een heilige verbintenis is tussen een man en een vrouw (Antilliaans Dagblad).
Argumenten van de Voorstanders
Voorstanders van het homohuwelijk wijzen op grondwettelijke rechten op gelijkheid en persoonlijke levenssfeer. Het recht op huwelijk moet voor iedereen gelden, ongeacht geslacht of seksuele geaardheid.
Analogie: Een Breder Perspectief
Stel je voor dat we in een restaurant zijn waar iedereen dezelfde maaltijd krijgt, ongeacht hun dieetwensen of allergieën. Dit lijkt misschien eerlijk, maar negeert de unieke behoeften en rechten van individuen. Net zoals het restaurant zijn menu moet aanpassen om iedereen te kunnen bedienen, moet de wetgeving evolueren om gelijke rechten voor alle burgers te waarborgen.
Conclusie
De voorgestelde aanpassing van de Staatsregeling om het huwelijk te beperken tot man en vrouw zou waarschijnlijk niet standhouden tegen juridische toetsing. Het is strijdig met de anti-discriminatie bepalingen van de Staatsregeling en internationale mensenrechtenstandaarden. Uiteindelijk moeten grondrechten en gelijkheid prevaleren. Door de bestaande jurisprudentie en de bescherming van fundamentele rechten, zal het homohuwelijk op Curaçao waarschijnlijk blijven bestaan.
Lees meer over de historische uitspraak en de juridische ontwikkelingen op onze vorige blogpost.
Overzicht van Regelingen en Documenten en Hun Vindplaatsen
- Staatsregeling van Curaçao: Beschikbaar hier
- Wetsvoorstel voor Wijziging van de Staatsregeling (Artikel 12a)(Zittingsjaar 2023-2024-211) Nr. 4 van 29-Apr-2024: Link naar de documenten
- Artikel 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM): Artikel 12 EVRM
- Uitspraak Gemeenschappelijk Hof van Justitie (6 december 2022): ECLI:NL:HR:2024:977
- Uitspraak Hoge Raad (12 juli 2024): ECLI:NL:HR:2024:978
- Advies van Raad van Advies: RvA no. RA/09-23-LV: Advies
- Memorie van toelichting zoals gewijzigd naar aanleiding van het advies van de raad van advies van landsverordening tot wijziging van de Staatsregeling van Curacao(Zittingsjaar
2023-2024-211) Nr. 5 van 29-Apr-2024: Beschikbaar in de documenten bij de Staten van Curaçao. - Brief d.d. 3 oktober 2023: Een brief van de Raad van Advies Curaçao aan de Voorzitter van de Staten van Curaçao met betrekking tot het initiatiefontwerplandsverordening, beschikbaar in de documenten bij de Staten van Curaçao.
- Nieuwsartikelen: MFK haalt banden met kerken aan na openstelling burgerlijk huwelijk, Historische uitspraak homo/LGBTQ huwelijken wettelijk Aruba, Curaçao
Nederlands 
English